2009

Rhan 1 – 2009

 

Braint oedd cael ymweld unwaith eto ag Ysbyty’r Tlodion yn South View, Dhaka lle’r oedd Dr Jishu, y cydlynydd meddygol wedi trefnu o leiaf bymtheg ar hugain o lawdriniaethau dan faner BanglaCymru ddiwedd Ebrill, 2009. Mawr oedd fy llawenydd o ddeall mai Dr Salek, llawfeddyg mwyaf blaenllaw Bangladesh ar wefus/taflod hollt a pherchennog yr ysbyty fyddai’n arwain y tîm meddygol unwaith yn rhagor.

Y tro hwn roedd mwyafrif y cleifion wedi’u dewis eisoes gan Dr Salek, a dechreuwyd ar y gwaith o newid bywydau’n ddiymdroi. Teithiodd rhai o’r cleifion o bellafoedd y wlad i gael eu trin gan y dewin, a’r mwyafrif ohonynt wedi’u cyfeirio ato gan nifer o elusennau’n gweithio mewn amrywiol feysydd ym mhob cwr o’r wlad. Wyth awr yng ngwres annioddefol Bangladesh mewn bws a ymdebygai i gwt sinc ar olwynion a dreuliwyd gan un gwr ifanc a ddaeth â’i gefnder bychan saith oed, di-fam i gael ei drin. Dywedodd nad oedd yr ychydig anghysur yn y cwt sinc yn ddim i’w gymharu â’r boen fu’n rhaid i’r bychan ei ddioddef am y blynyddoedd fu ar wyneb daear y wlad lom, brydferth hon.

Un ar ôl un y daeth yr wynebau afluniaidd â’r llygaid pefr i’r theatr lawdriniaethau; llawer ohonynt yn rhy ifanc i wybod beth a ddigwyddai iddynt ac eraill yn fferllyd neu’n domen o chwys wrth ddychmygu pa ffawd a ddeuai i’w rhan. Doedd hyn yn ddim syndod gan nad oedd y mwyafrif erioed wedi bod dros drothwy ysbyty o’r blaen. Mawr oedd eu petruster wrth feddwl am orwedd ar fwrdd gan wybod y byddai un o’r bodau dieithr â’r mygydau a safai o’u cwmpas mewn gwisgoedd gwyrdd sterilaidd ym mysg peiriannau brawychus, yn defnyddio cyllell i ad-drefnu’r rhan o’u hwyneb fu’n felltith arnynt ers diwrnod eu cenhedliad. Ond, rhoddai’r freuddwyd o gael bywyd newydd, normal yr hyder i gamu ymlaen i wynebu’r hyn a drefnodd rhagluniaeth a BanglaCymru ar eu cyfer.

Picture of patient

Ar y chwith, Y ddau gefnder. Ar y dde, Y gyrrwr Rickshaw cynt ac wedyn

Rhag cywilyddio ei bedwar plentyn y daeth un gyrrwr rickshaw, sef person o haenen isaf cymdeithas Bangladesh a chanddo anffurfiad wyneb difrifol i gael ei drin. Roedd wedi gorfod dioddef gwawd diarbed drwy’i oes, ond roedd y gwawd a ddioddefai ei blant oherwydd ei gyflwr wedi’i ysgogi i wynebu llawdriniaeth na wyddai oedd ar gael heb sôn am allu fforddio’r ffasiwn beth. Trannoeth ei lawdriniaeth dangosais ei lun iddo ar fy nghamera a dywedais ei fod bellach yn wr golygus iawn. Ysodd i wenu, ond ni allai oherwydd y pwythau ond nododd yn awchus, “Ydw, golygus iawn, ond fydda i ddim yn gadael fy ngwraig ar ôl hyn i gyd. Mi ofalodd hi amdanaf hyd yn oed pan oeddwn i’n hyll!”

O’r ‘hyll’ i’r ‘golygus’ fu hanes pob un ohonynt, yn fabanod, yn blant ac oedolion, ond golygai’r ‘golygus’ lawer mwy na phryd a gwedd yn unig. Diolch i FanglaCymru cafodd dau glaf ar bymtheg ar hugain eto gyfle newydd i grafu byw a chael eu derbyn yn un o wledydd mwyaf anghenus y byd. Mae’r diolch i gyd i chi.

 

Rhan 2 – 2009

Pictures of 2009

ar gopa Kilamanjaro a Dr Jishu gydag AC yn y Cynulliad

Wele rai o uchafbwyntiau’r Haf a’r Hydref:

  • Ymweliad Dr Jishu â Chymru a’r croeso twymgalon dderbyniodd ym mhobman.
  • Ymdrech lwyddiannus Gethin Harkin i ddringo i gopa Kilamanjaro i godi swm sylweddol i’r elusen..
  • Cyfraniadau hael y sefydliadau canlynol: Capel Bethlehem, Gwaelod y Garth, Ysgol Gyfun y Cymer Rhondda, Ysgol Llyn y Forwyn, Ferndale, Ysgol Llwyncelyn, Porth, Ysgol Pen y Garth, Penarth, Yr Inner Wheel , Ysgol Sul y Crwys, Clwb Rotari Bae Caerdydd a holl Ferched y Wawr ledled Cymru.
  • Ymdrechion diflino mam y diweddar Dr Donna Khalil fu farw’n ddisymwth yn ei thridegau i godi arian i goffau ei henw.
  • Cyfraniadau hael di-rif gan gymaint ohonoch

 

Rhan 3 – 2009

Y tro hwn rhoddwyd llawdriniaethau i 40 o gleifion gwefus a thaflod hollt, sy’n gyfanswm erbyn hyn o 107 mewn ychydig dros flwyddyn! Daeth dau blentyn atom gydag anafiadau llosg difrifol, a’r briw wedi crebachu rhannau o’u cyrff nes bod pen un ohonynt wedi glynu â’i hysgwydd a’r llall na allai godi ei freichiau. Efallai y gallwn ymhen amser, gyda’ch caniatâd chi, anelu peth o arian BanglaCymru i drin mwy o’r cleifion adfydus hyn hefyd. Yn ogystal, daeth atom lawer o gleifion gydag anffurfiadau wyneb mor ddifrifol na allwn eu disgrifio yma oherwydd enbydrwydd eu cyflwr, ond bron bob tro, er nad oeddynt yn gleifion llosg nac yn gleifion hollt roedd gan y prif lawfeddyg rywun yn rhywle i’w helpu. Roedd gan bob un o’r trueiniaid brofiadau dagreuol i’w hadrodd – efallai y caf gyfle i’w cyfleu i chi rhyw dro eto. Mi fyddwn yn fwy na balch o ymweld ag unrhyw sefydliad i rannu’r profiadau hyn â chi.

Bu pob llawdriniaeth yn llwyddiant difesur. Gorchwyl anodd oedd hi i’r cleifion wenu â gwefusau dolurus i ddweud diolch wrth dderbyn baner y ddraig goch ar ddiwrnod tynnu pwythau, ond gwyddwn fod eu calonnau’n llamu â chyffro a diolchgarwch wrth ysgwyd fy llaw a’m cofleidio. Cofleidio bob un ohonoch chi y maent bob tro.

Erbyn hyn mae llawer o ddatblygiadau wedi digwydd yn y wlad brydferth hon i hyrwyddo a hwyluso gwaith BanglaCymru; datblygiadau megis sefydlu pwyllgor lleol i oruchwylio’r gwaith a gofalu am y gronfa, llunio rheoliadau iddo, dechrau sefydlu rhwydwaith o gysylltiadau gwerthfawr a chael sefydlu cyfrif banc o’r diwedd wrth ffalsio a llwgrwobrwyo’r rheolwr gyda llond plât o gyri a hynny’n arbed y profiadau hunllefus diddiwedd yr wyf wedi’u cael wrth geisio trosglwyddo arian. Sefydlwyd hefyd swyddfa BanglaCymru heb unrhyw ddimai goch yn dod o’r gronfa. Cadwaf at f’addewid o beidio â gwario’r un geiniog ar weinyddu!