2013

Rhan 1

Gwawriodd chwarter cyntaf 2013 ar waith BanglaCymru gyda diwydrwydd a llwyddiant. Trefnwyd tri ‘gwersyll hollt’ o fewn dyddiau i’w gilydd  mewn amrywiol ardaloedd ym Mangladesh ac un dros y ffin yn Uttar Pradesh ym mis Mawrth . Trefnwyd un ohonynt yn Noakhali lle y cynhaliwyd un yn flaenorol. Dyma enghraifft o ddychwelyd i ardal lle y rhoddwyd addewid o lawdriniaeth i rai na ellid eu trin y tro cyntaf. Dau brif reswm am wrthod yw bod y claf yn rhy wan i dderbyn llawdriniaeth a hynny fel arfer oherwydd diffyg maeth, a’r rheswm arall yw  mamau yn dod â’u  babanod hollt newydd anedig a’r rheini’n  rhy ifanc i’w trin. Deuant yn eiddgar i gael cywiro a chuddio’r cyflwr cyn i weddill y gymuned ddod i wybod am eu hadfyd. Rhaid aros i faban ddod yn bedwar mis oed cyn cywiro’r cyflwr.

 

Images of patients

Kuri cyn ei thriniaeth yn dangos canlyniad                Kuri ychydig ddyddiau ar ôl ei thriniaeth

     aflwyddiannus ei thriniaeth gyntaf                              a chyn i’r chwydd ostwng

 

Un claf a ddaeth i gael ei thrin oedd  Kuri , 22 oed a briododd pan oedd yn 16 oed. Mae priodi yn fater hollbwysig i ferch ym Mangladesh a’r buddsoddiad gorau ar gyfer ei blynyddoedd oedrannus. Nid oes unrhyw gymorth ariannol ar gael i’r henoed, felly heb deulu i’ch cynnal yr unig ddewis yw mynd allan i gardota. Anodd iawn yw hi i ferch â’r cyflwr hollt  i briodi, felly, yn ôl yr arfer roedd rhaid i deulu Kuri dalu gwaddol fel anogaeth  i deulu’r bachgen oedd am ei phriodi. Yn achos Kuri roedd y gwaddol yn afresymol o uchel ond ymdrechodd ei mam i dalu’r swm er mwyn rhoi dyfodol i’w merch. Fodd bynnag, bywyd o dristwch ac o gam-drin a gafodd  a daeth yn amlwg mai’r arian oedd unig gariad y gŵr, ac nid ei wraig. Daeth mam Kuri â hi i wersyll BanglaCymru gyda’r gobaith o gael triniaeth well y tro hwn nac a gafodd yn y gorffennol pan aed â hi at feddyg nad oedd ganddo sgiliau llawfeddyg.  Mawr oedd ei llawenydd o gael ei dewis  a mwyfwy oedd ei gorfoledd o gael wyneb normal ar ôl y driniaeth. Y  gobaith mawr heddiw yw y bydd y gŵr yn dechrau ymfalchïo yn ei wraig  a’i charu a hefyd ei bod yn cael ei derbyn fel person cyffredin yn ei chymuned.

Yn ystod y tri mis diwethaf rhoddwyd llawdriniaeth i 104 o gleifion sy’n gwneud cyfanswm o 604 ers dechrau’r elusen. Heb eich haelioni fyddai hyn i gyd ddim yn bosibl. Mawr yw fy niolch i chi am eich cefnogaeth.

 

Rhan 2

Llawenydd o’r mwyaf ar ran holl gefnogwyr BanglaCymru oedd cael agor drws Canolfan Gofal Iechyd cyntaf BanglaCymru ar f’ymweliad diweddar. Roedd ganddom drefniadau gydag Ysbyty Centrepoint, Chittagong llynedd ond mympwyol oedd trefniadau cael defnyddio ystafell o dro i dro i ymgynghori â chleifion oedd ar fin cael llawdriniaeth. Hefyd, yn y gorffennol bu raid i’n cydlynydd ymddiswyddo fwy nag unwaith o’i waith fel swyddog meddygol oherwydd ei ddyletswyddau i FanglaCymru am orfod mynd i’r meysydd i gynnal sesiynau llawdriniaethau a gadael ei feddygfa. Yn dilyn hir drafodaethau daethom fel ymddiriedolwyr i’r canlyniad mai’r peth gorau fyddai sefydlu ein canolfan feddygol ein hunain a chyflogi staff yn cynnwys ein cydlynydd, Dr Jishu fel y caiff  y rhyddid i fynd i’r meysydd i wneud ein priod waith, sef cynnig llawdriniaethau i gleifion hollt a llosg heb ofni cael ei ddiswyddo. Bellach rydym yn cyflogi Dr Jishu, ein cydlynydd fel swyddog meddygol, Mr Dipak fel fferyllydd/gweithiwr cymdeithasol/parafeddyg, Ms Provitra yn nyrs a Mr Shanthu yn glerc/glanhawr. Oddeutu 28% o incwm yr elusen fydd yn mynd i gynnal y ganolfan a’r gweddill yn cael ei ddefnyddio at briod waith yr elusen. Ond, yr hyn sy’n gwneud y trefniadau hyn mor ffafriol yw bod BanglaCymru mwyach yn gwneud daioni beunyddiol yn gweld cleifion beth bynnag fo’u anhwylderau ac ar ben hynny’n parhau I berfformio llawdriniaethau hollt a llosg o gwmpas y wlad. Yn ystod y bythefnos y bues yn mynychu’r ganolfan death 80 o gleifion i gael eu gweld.

Mae’r ganolfan wedi’i lleoli mewn ardal hynod o brysur a thrwchus ei phoblogaeth ger porthladd Chittagong lle mae miloedd yn gweithio yn y diwydiant gwneud dillad a diwydiannau eraill. Mae’n ardal nodedig dlawd ac eithriadol o fywiog, yn gyforiog o liwiau, o annibendod ac arogleuon ac elfen eitha’ garw a chaled iddi hefyd. Mae’r ganolfan wedi’i lleoli mewn adeilad newydd ar y brif stryd a’n llawr ni wedi’i drefnu’n chwaethus i gwrdd â gofynion unrhyw ganolfan iechyd unrhyw le yn y byd – yn ffres, yn hylan a digon o le iddi i gynnwys fferyllfa fechan, ystafell lawdriniaethau llai ac ystafell adferiad. Byddwn yn y dyfodol yn gobeithio y bydd caniatâd i ni droi un ystafell yn theatr lawdriniaethau llawn, ond bydd raid aros gryn amser am drwydded i’r perwyl hwnnw. O fewn ychydig fisoedd disgwyliwn y bydd y ganolfan yn llawn yn feunyddiol yn gwasanaethu tlodion yr ardal a’r rheini yn cael y sylw gorau a’u difyrru wrth edrych ar yr holl luniau o Gymru sy’n addurn ar waliau’r ystafell aros. Mae rhediad dyddiol y ganolfan y dra effeithlon a Dr Jishu’n sicrhau fod graen ar bopeth a ddigwydd ac yn ymgynghori ag arweinwyr cymunedol yr ardal.

Picture of a hospital

Difyr oedd cael cerdded yn nosweithiol yng nghwmni Mr Dipak i ymweld â’r cymunedau cyfagos i’w hysbysu am y ganolfan newydd. Mawr oedd brwdfrydedd preswylwyr hofelau llwm y llwybrau tywyll pan ddaethant yn heidiau yn eu chwilfrydedd i weld y dyn bach gwyn ei groen oedd yn ymweld â’u cwmwd hwy! Roedd hyn yn abwyd ardderchog i Mr Dipak i’w hysbys am y ganolfan a’u hannog i gofrestru.

Teithiom hefyd i bellafoedd de’r wlad i gyflawni penodedig orchwyl BanglaCymru ond bu raid canslo un gwersyll arall oherwydd terfysgoedd.  Nid hawdd oedd symud o gwmpas y wlad y tro hwn. Mae sefyllfa wleidyddol Bangladesh ar hyn o bryd yn eithriadol fregus ac elfen beryglus a threisgar iddi. Hawdd yw i eithafwyr gynhyrfu dyfroedd y rhai diddysg, hygoelus a’u cael i ufuddhau i orchmynion y terfysgwyr (Jamaat) i ymosod ar bobl sy’n torri’r ‘hartals’ (anufudd-dod sifil/streiciau) dirybudd yn enwedig y rhai â busnesau trafnidiaeth gyhoeddus, masnachwyr a’r rhai sy’n gwsmeriaid iddynt ar y pryd. Gall fod yn angheuol i berson dorri’r streiciau hyn a thueddir i fanteisio ar y sefyllfa i ormesu’r lleiafrifoedd yn enwedig yr Hindŵaid. Mae degau wedi’u lladd yn y cythrwfl a pheth o’r drwgdeimlad cymhleth yn tarfu o 1971 pan gafodd Bangladesh ei hunaniaeth ac yn ymwneud â bradwyr o’r cyfnod.  Ar ôl glanio ar ôl fy nhrydydd hediad ac er mwyn osgoi helbul bu raid fy nghludo’n ddiogel  mewn ambiwlans o’r maes awyr i gyrraedd canol dinas Chittagong. Ar ambell i ddiwrnod roedd rhaid  aros yn dawel yn fy ngwesty ac ymatal rhag mynd allan. Ond y newyddion da yw ein bod wedi trin degau o gleifion a ddaeth â’u hamrywiol anhwylderau i’r ganolfan newydd ac wedi ychwanegu 50 at ein cyfanswm o fywydau a newidiwyd gyda’n llawdriniaethau. Saif cyfanswm y llawdriniaethau bellach yn 654.

 

Rhan 3

Ardal ar lan afon Padma yng nghanolbarth Bangladesh yw Faridpur. Fel pob ardal arall ym Mangladesh mae’n fro boblog iawn gydag oddeutu dwy filiwn o bobl yn byw ynddi a’r mwyafrif  ohonynt yn byw o’r llaw i’r genau yn gweithio ar y tir, pysgota ac mewn ffatrïoedd. Yma y cynhaliwyd ein gwersyll diweddaraf ym mis Medi pryd y rhoddwyd llawdriniaeth i 23 o gleifion hollt.

Llawenydd mawr yw cael adrodd bod Canolfan Gofal Iechyd BanglaCymru yn Chittagong yn mynd o nerth i nerth. Erbyn hyn mae bron i 500 o gleifion gyda’u hamrywiol afiechydon wedi croesi trothwy’r ganolfan i gael eu gweld gan Dr Jishu, ein cydlynydd meddygol a phennaeth y ganolfan. Ym mysg y rhain oedd Khakon, bachgen 14 oed oedd wedi dioddef llosgiadau enbyd i’w ochr pan oedd yn blentyn bach. Fisoedd wedi hynny fe grebachodd y clwyf nes i’w fraich fynd yng nglŵm â’i ystlys. Roedd Khakon yn byw mewn garej yn bwyta a chysgu ym mysg y drymiau olew. Yma gweithiai am ychydig geiniogau’r diwrnod yn glanhau auto-rickshaws gyda’r un fraich abl.  Mae amgylchiadau ei fodolaeth yn rai hynod ddiobaith a’i anabledd yn cymhlethu’i adfyd. Gadawodd ei fam ef i fynd i ffwrdd i weithio a’i byd hithau’n llawn poenedigaeth hefyd, ond fe geidw gysylltiad o bryd i’w gilydd ag e. Daeth i’w weld yn yr ysbyty ar ôl y llawdriniaeth hirfaith a chymhleth i ryddhau ei fraich. Erbyn hyn mae ganddo ddwy fraich ac o dipyn i beth wrth iddo gael ei gefn ato fe gaiff fyw bywyd pryd y gall gystadlu’n deg â’i gyfoedion.

Un diwrnod, ar ôl taith lafurus chwe awr daeth rhieni plentyn bychan i’r ganolfan. Roedd y crwtyn dyflwydd oed wedi llosgi ei goesau’n ddifrifol a’i gluniau wedi crebachu cymaint nes ei wneud yn gwbl anabl i gerdded. Aethpwyd ati’n ddi-oed i roi llawdriniaeth iddo, ond oherwydd eu bod yn dod o lwyth Llwybrau’r Bryniau (Hill Tracks) heb air o iaith y wlad a’u cartref filltiroedd i ffwrdd o’r ganolfan rhoddodd Dr Jishu lety iddynt yn y ganolfan am dair wythnos, sef yr amser a gymerai i’r clwyf wella ac i newid y clwyf orchuddion bob deuddydd. Ni allent fod wedi talu am hyd yn oed un noson o lety yn y gwesty rhataf, felly yma yn ein canolfan y buont yn byw am y cyfnod a Dr Jishu yn gofalu am eu holl anghenion. Rhyddhawyd un o goesau’r plentyn a disgwyliwn iddynt ddychwelyd yn fuan i ryddhau’r llall. Mawr yw eu diolch i FanglaCymru am garedigrwydd na allent ei amgyffred.

Image of patients

Khakon cyn ac ar ôl ei lawdriniaeth                       Y teulu o lwyth Llwybrau’r Bryniau

Mae sawl stori arall am FanglaCymru yn rhoi bywyd newydd i aelodau tlawd y gymuned leol a rhai ohonynt yn gleifion hollt. Rhyfeddant fod llawdriniaeth yn bosib a rhyfeddant fwyfwy wrth sylweddoli bod y driniaeth yn rhad ac am ddim. Yn ystod yr wythnosau diwethaf rhoddwyd 4 llawdriniaeth hollt a llosg i gleifion y ganolfan. Bydd ein prif genhadaeth, sef trefnu gwersylloedd

hollt yn parhau, ac yn ystod y misoedd nesaf bydd Dr Jishu, ein cydlynydd meddygol yn trefnu dau neu dri gwersyll mewn amrywiol ardaloedd ym Mangladesh. Mae cyfanswm yr holl lawdriniaethau hollt a llosg erbyn hyn yn 738.

Tagged with: